Ιστορία

Δημοτική ενότητα Αρτέμιδας
Λεχώνια (Άνω και Κάτω)
Προέλευση τοπωνυμίου:

Ο Κορδάτος, στο βιβλίο του “Ιστορία Επαρχίας Βόλου και Αγιάς”, αναφέρει ότι η ονομασία “Λεχώνια” είναι σλαβική. Το τοπωνύμιο παράγεται από τη λέξη Lech που, στα σλαβικά, σημαίνει πεδινός. Επειδή τα Λεχώνια είναι χτισμένα σε πεδιάδα, πήραν την ονομασία αυτή.

Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία, η λέξη “Λεχώνια” προέρχεται από το φυτό ηδύοσμος ο γλήχων (μέντα). Το υποκοριστικό του γλήχων είναι χληχώνιον. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, πρέπει να φύτρωνε ή να καλλιεργούνταν στα Λεχώνια πολλή μέντα. Γι΄ αυτό ο τόπος λεγόταν “Γληχώνιον” και από “Γληχώνι” έγινε “Λεχώνι”.

Μια άλλη γνώμη είναι ότι το τοπωνύμιο “Λεχώνια” είναι παραφθαρμένο το όνομα της αρχαίας πόλης των Μαγνήτων “Μεθώνη”.

Οι Βυζαντινοί πίστευαν ότι “Λεχώνια” είναι παραφθαρμένο το “Λυκόνια” (από το λύκος).

Μια υπόθεση επίσης είναι ότι το τοπωνύμιο είναι λατινογενές και προέρχεται από το locone, που είναι μεγενθυτικό του locus-loco και σημαίνει τσιφλίκι, χτήμα, χωράφι, χωριό.

Σύντομη ιστορική αναδρομή:

Την πρώτη ιστορική αναφορά για τα Λεχώνια έχουμε τον 13ο αιώνα μ.Χ. Όπως αναφέρουν παλαιά έγγραφα και χρονικά, ο βυζαντινός ηγεμόνας Μιχαήλ Β ο Παλαιολόγος έδωσε το χωριό προίκα στην κόρη του Άννα, όταν παντρεύτηκε τον φράγκο ηγεμόνα της Αχαΐας Βιλεαρδουινό. Αργότερα, αποτέλεσε ιδιοκτησία της οικογένειας των Μελισσηνών, για να περάσει, στη συνέχεια, στους Καταλανούς.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, οι Τούρκοι έχτισαν στο χωριό οχυρωμένους πύργους, θέλοντας να διασφαλίσουν τις οικογένειες και τα υπάρχοντά τους. 

Διοικητικά, τα Λεχώνια ανήκαν στα χάσια.

Ο Γεωργιάδης περιγράφει -με πολύ λυρισμό- τους κήπους που εναλλάσσονται με χλοερούς λειμώνες, τα οπωροφόρα δέντρα και το δροσερό νερό των κρηνών και των ρυάκων.

Το ποτάμι που χωρίζει τα Λεχώνια από τα Καλά Νερά, στην αρχαιότητα, ονομάζονταν Βρύχων και διατηρεί περίπου το ίδιο όνομα, έως και σήμερα. Ονομάζεται Βρυχιά.

Άγιος Βλάσιος
Προέλευση τοπωνυμίου:

Η ονομασία του οφείλεται στην εκκλησία του χωριού, που είναι αφιερωμένη στον ομώνυμο άγιο και είναι χτισμένη το 1836.

Η παλαιότερη ονομασία του χωριού ήταν Καραμπάς ή Καραμπάσι, που, στα τουρκικά, σημαίνει “μαύρη κεφαλή”.
Σύντομη ιστορική αναδρομή:

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881, το Καραμπάσι αποτέλεσε διαμέρισμα του Δήμου Νηλείας. Το 1914, έγινε ανεξάρτητη κοινότητα και το όνομά του άλλαξε σε Άγιος Βλάσιος. Το 1998, ο Άγιος Βλάσιος αποτέλεσε δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Αρτέμιδος, που πρωτεύουσά του είχε τα Άνω Λεχώνια.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, ο οικισμός του Παλιόκαστρου, που βρίσκεται στην ρεματιά ανάμεσα στα Άνω Λεχώνια και τον Άγιο Βλάσιο, κατοικούνταν σχεδόν αποκλειστικά από Τούρκους. Όπως ήταν φυσικό, στον οικισμό υπήρχε και μουσουλμανικό τέμενος (τζαμί) ο πύργος του οποίου (μιναρές) σώζονταν μισοκατεστραμμένος μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα.

Άγιος Λαυρέντιος
Προέλευση τοπωνυμίου:

Το χωριό οφείλει την ονομασία του στην Μονή του Αγίου Λαυρεντίου που κτίσθηκε από ρωμαιοκαθολικούς βενεδικτίνους μοναχούς (τους Αμαλφινούς), κατά την περίοδο των Σταυροφοριών (11ος αι.).

Σύντομη ιστορική αναδρομή:

Το μοναστήρι του Αγίου Λαυρεντίου, αργότερα, εγκαταλείφθηκε για να κτισθεί εκ νέου -ως ορθόδοξη μονή- από τον όσιο Λαυρέντιο τον Τραπεζούντιο, μοναχό από την Μεγίστη Λαύρα του Αγίου Όρους. Η ανακατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1378, με την οικονομική βοήθεια του αυτοκράτορα Αλέξιου Γ΄ Κομνηνού.

Σήμερα η Μονή, που βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό, αποτελεί γυναικείο κοινόβιο.

Το χωριό άρχισε να κατοικείται την εποχή της ανακατασκευής της Μονής του Αγίου Λαυρεντίου (14ος αιώνας).

Η τοποθεσία και η σχετική αυτονομία της περιοχής από κεντρικές εξουσίες, οδήγησε σε ανάπτυξη της γεωργίας, της βιοτεχνίας και του εμπορίου. Έτσι, στους μετέπειτα αιώνες, με την έλευση και νέων κατοίκων – Ηπειρωτών, Βλάχων και νησιωτών – και με την ανάπτυξη της γεωργίας και του εμπορίου, το χωριό μεγάλωσε πολύ, για να φτάσει σε περίοδο ακμής από τα τέλη του 17ου αιώνα έως τα μέσα του 19ου αιώνα.

Οι Αγιολαυρεντίτες καλλιεργούσαν ελιές και οπωροφόρα στις πλαγιές, κάτω από το χωριό τους έως τον κάμπο μεταξύ Αγριάς και Λεχωνίων, ενώ το εμπόριο της ελιάς προς τα Βαλκάνια και τις Παραδουνάβιες περιοχές, απέφερε μεγάλα κέρδη.

Στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, ο ιερομόναχος Κασσαβέτης υπέγραψε την επαναστατική προκήρυξη για την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, στο αρχονταρίκι της Μονής του Αγίου Λαυρεντίου.

Μεγάλο προσκύνημα του τόπου αποτελούν τα αποθησαυρισμένα ιερά λείψανα του, καταγόμενου από τον Άγιο Λαυρέντιο, νεομάρτυρα Αποστόλου του Νέου.


volosInfoΤΟΠΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥΠανεπιστήμιο ΘεσσαλίαςΔημοτικό ΡαδιόφωνοΠολεοδομίαΠοδηλασίαΠεριφέρεια ΘεσσαλίαςΜετανάστεςΚΕΠΚαθαριότηταΝοσοκομείοflagΕθελοντισμόςΔιαύγειαempeΔΟΥΚΔΗΚΙCitiesNetΑΜΕΑ

 Edit Translation