Δ.Ε. Αγριάς » Ιστορία https://dimosvolos.gr/agria Άλλος ένας ιστότοπος Δήμος Βόλου Fri, 17 Apr 2015 08:24:53 +0000 el hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.4.1 Δράκεια https://dimosvolos.gr/agria/?p=418 https://dimosvolos.gr/agria/?p=418#comments Tue, 03 Jan 2012 13:37:13 +0000 mardelaki http://dimosvolos.gr/agria/?p=418 Προέλευση τοπωνυμίου:

Οι απόψεις για την προέλευση του ονόματος του χωριού είναι -όπως συνήθως- περισσότερες της μιας.

-Το χωριό πήρε το όνομα αυτό από τον πρώτο του οικιστή που λεγόταν Δράκος.

-Κατά την παράδοση, κάποιο μυθολογικό θηρίο (δράκος) ζούσε στην περιοχή. Μάλιστα, το πρώτο κοινοτικό συμβούλιο αποφάσισε να φέρει η σφραγίδα της Κοινότητας την παράσταση πτερωτού δράκου με κεφάλι φιδιού και ουρά σκορπιού.

- Το όνομα του χωριού προέρχεται από τη λέξη δραξ που σημαίνει χούφτα χεριού, κι αυτό γιατί το χωριό είναι χτισμένο σε βαθουλωτό μέρος και δίνει την εντύπωση ότι είναι χτισμένο σε μια χούφτα.

-Στα τσέχικα, draga σημαίνει πέρασμα  (το χωριό είναι πέρασμα από την ανατολική μεριά του Πηλίου στη δυτική). Πρόκειται για εκδοχή εξαιρετικά αδύναμη.

 

Σύντομη ιστορική αναδρομή:

Η Δράκεια δημιουργήθηκε, όπως και όλα σχεδόν τα χωριά του Πηλίου, από συγκεντρώσεις σε οικισμούς όσων εργάζονταν -κατά το ύστερο Βυζάντιο- σε κτήματα μοναστηριών.

Όπως είναι γνωστό, το Πήλιο υπήρξε ο δεύτερος Άθωνας, ονομάζονταν δε, μετά τον 10 μ. Χ. αιώνα, “Βουνό των Κελίων”.

Στους εργάτες αυτούς προστέθηκαν, αργότερα, νομάδες Ηπειρώτες οι οποίοι διέφευγαν τους διωγμούς.

Το όνομα Δράκεια πρωτοπαρουσιάζεται σε έγγραφα του 16ου αιώνα. Συγκεκριμένα, υπάρχει σε έγγραφο που βρίσκεται στην Πρόθεση του Μεγάλου Μετεώρου και υπολογίζεται ότι έχει κατατεθεί μεταξύ 1520 και 1640.

Επίσης, βρίσκεται σε έγγραφο δωρεάς προς τον Πανάγιο Τάφο που συντάχθηκε εκατό περίπου χρόνια αργότερα (1658). Το 1614 είχε 147 οικογένειες, οι περισσότερες των οποίων είχαν έλθει από την Ήπειρο.

Στις αρχές του 18ου αιώνα, οι κάτοικοι της Δράκειας ανέπτυξαν τη βιοτεχνία (κυρίως μεταξιού) και το ανταλλακτικό εμπόριο. Οι περισσότεροι όμως ασχολούνταν με την καλλιέργεια των ελαιόδεντρων και της μηλιάς και κάποιοι άλλοι  με την ξυλεία.  Στην Δράκεια, όπως και σε άλλα χωριά του Πηλίου, υπήρχαν νερόμυλοι που άλεθαν σιτάρι.  Στις αρχές του 20ου αιώνα, το άφθονο νερό, όπως έχει συμβεί και με την Πορταριά, προσφέρει στους Δρακειώτες, τη δυνατότητα να δουν τα σπίτια και τους δρόμους τους να φωταγωγούνται.

Στις 17 Δεκεμβρίου 1943, οι Γερμανοί, για αντίποινα, εισέβαλαν στην Δράκεια, μπήκαν στο κεντρικό καφενείο του χωριού, και συνέλαβαν τους περισσότερους άντρες. Τα χαράματα της 18ης Δεκεμβρίου τους μετέφεραν, κατά ομάδες, στο παρακείμενο ποτάμι και τους εκτέλεσαν. Η Δράκεια τότε θρήνησε 118 θύματα. Οι παλιοί αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι το κόκκινο, από το αίμα των εθνομαρτύρων, νερό του ποταμού έφτασε μέχρι την Αγριά.

Για το λόγο αυτό, η Δράκεια χαρακτηρίστηκε μαρτυρικό χωριό. Στο σημείο της εκτέλεσης υπάρχει μνημείο με αναθηματική στήλη, όπου αναγράφονται τα ονόματα των πεσόντων.

Η Δράκεια με το ένδοξο παρελθόν αντιστέκεται και ελπίζει για το μέλλον

 Η ίδρυση του οικισμού της Δράκειας θα μπορούσε να τοποθετηθεί προς τα μέσα του 15ου αιώνα ή τις αρχές του 16ου αιώνα. Μέσα σε ένα ειδυλλιακό και υποβλητικό περιβάλλον, κτίσθηκε στον καιρό τηςΤουρκοκρατίας το  χωριό Δράκεια, στο βάθος μιας μεγάλης κόγχης που εκτείνεται δεξιά και αριστερά προς τις χαράδρες που διασχίζουν τις δύο πλευρές του λόφου σαν αμφιθέατρο με την πλατεία που εκτείνεται προς τη ράχη του γηλόφου του Άθωνα, από όπου ο παρατηρητής μπορεί να αντικρίζει τον Παγασητικό κόλπο. Η Δράκεια βρίσκεται χτισμένη αμφιθεατρικά σε υψόμετρο 490-560 μέτρων από τη θάλασσα. Το ελαιοτριβείο του Μίχου το κατώτερο κτίσμα του χωριού, έχει υψόμετρο 355 μέτρα.

Στη Δράκεια ο ήλιος ανατέλλει αργά το πρωί και βασιλεύει νωρίς το βράδυ, με αποτέλεσμα να ηλιάζεται το χωριό μόνον λίγες ώρες. Για τους παραπάνω λόγους το χωριό είναι δροσερό τους καλοκαιρινούς μήνες. Αντίθετα είναι απάγκιο το χειμώνα καθώς προφυλάσσετε από το βοριά από την υπερκείμενη βουνοκορφή του Πλιασιδίου. Η Δράκεια είναι προικισμένη από τη φύση από πλευράς κλίματος, ώστε να θεωρείται ένα ευνοημένο και προνομιούχο χωριό. Οι Δημητριείς (Δ. Φιλιππίδηςκαι Γ. Κωνσταντάς) στη Νεωτερική Γεωγραφία τους, που εκδόθηκε στη Βιέννη το 1791 γράφουν με τον πιο παραστατικό τρόπο για τις φυσικές ομορφιές της Δράκειας: «Δράκια (η), εις το ανατολικό της Πορταριάς οπίσω από μία ράχη, χώρα μεγάλη όπου έχει ως 600 σπίτια, τα περισσότερα όμορφα και μεγάλα και προξενούν  μία τεράστια θέα εις εκείνους όπου τα βλέπουν απ” αντίκρυ, κατάφυτη και αυτή από δένδρα κάρπιμα και κατάρρυτη από νερά.»

Για την ετυμολογία του ονόματος οι απόψεις διίστανται. Κατά τον  Ζ. Κυρτσώνη το χωριό πήρε το όνομα από κάποιο Δράκο που ήταν ο πρώτος οικιστής. Κατά τον  Α. Γρίβα η Δράκεια το όνομα το πήρε από τη μυθική παράδοση. Κατά τον Γ. Κορδάτο το όνομα Δράκεια δεν είναι ελληνικό, αλλά παλαιοσλαβικό. Οι σλάβοι που έδωσαν πολλά τοπωνύμια στη περιοχή, ονομάσανε αυτή τη περιοχήdraga από τη σλαβική λέξη drag, που σημαίνει ομορφότοπος. Κατά  μια άλλη άποψη από  το σλαβικό προσηγορικό Draka που σημαίνει χαμηλό αγκαθωτό φυτό, το παλιούρι. Οι γνώμες διίστανται και για την ορθογραφία του ονόματος. Για άλλους πρέπει να γράφεται με ει αν θεωρηθεί ότι προέρχεται από δευτερόκλιτο όνομα (Δράκος - Δράκεια) κατά το Αλέξανδρος- Αλεξάνδρεια. Για άλλους ο σχηματισμός του ονόματος από τη δημοτική οδηγεί  ώστε να γράφεται με γιώτα δηλ. Δράκια. ΗΔράκεια κατά το 19ο αιώνα ήταν ένα από τα κεφαλοχώρια του Πηλίου. Το 1860 οι κάτοικοι του ανερχόταν σε 2500 και ήταν το τέταρτο χωριό από απόψεως πληθυσμού στο νομό, μετά από τονΑλμυρό, Μακρυνίτσα και Ζαγορά. Το 1882 παρουσιάζεται να έχει 2637 κατοίκους. Από εκείνη τη χρονιά μέχρι το 1886 ήταν αυτοτελής Δήμος. Ο Αδ. Μολοχάδης το (1901) γράφει: «Έχει 2800 περίπου κατοίκους, τριτάξιο Ελληνικό Σχολείο, Δημοτικά αρρένων και θηλέων και επίνειοτην Αγριά«. Πριν από το πόλεμο (1940) ο πληθυσμός της ήταν στους 1799 κατοίκους.

Μετά το πόλεμο η Δράκεια από τη μια ακολουθεί τη μοίρα των ελληνικών ορεινών χωριών που αποπληθυσμοποιούνται συνεχώς. Από την άλλη δύο τραγικά γεγονότα μέσα στον 20ο αιώνα έμελλαν  να πετύχουν καίρια πλήγματα στη Δράκεια  Το βράδυ της 17ης Δεκεμβρίου 1943 γερμανικά αποσπάσματα των Ες – Ες εισβάλλουν στο χωριό συλλαμβάνουν τους άνδρες του χωριού και την άλλη μέρα στις 18 Δεκεμβρίου του Αγ. Μοδέστου, εκτελούν 118 από αυτούς. Ότι κατάφερε να εξουδετερώσει σε ανθρώπινο δυναμικό αυτή η βάναυση συμπεριφορά, θα το ολοκληρώσει 12 χρόνια μετά το κτύπημα του Εγκέλαδου. Η Δράκεια που ήταν παράδειγμα πηλιορείτικου οικισμού, χτυπιέται άσχημα από τους σεισμούς του 1955 χάνοντας οριστικά τα θαυμάσια αρχοντικά της.

Ο πολεοδομικός σχηματισμός της Δράκειας είχε αναπτυχθεί γραμμικά γύρω από ένα κεντρικό καλντερίμι που σκαρφάλωνε στην πλαγιά και που σήμερα έχει μετατραπεί σε αμαξιτό δρόμο. Με πολλές δευτερεύουσες νευρώσεις συμπληρωνόταν το πλέγμα, ενώ ο βασικός άξονας διέσχιζε από κάτω μέχρι τα ψηλά το χωριό, συνδέοντας και τις δύο πλατείες του. Πρόκειται για την πλατεία του Αγίου Νικολάου χαμηλά και αρκετά ψηλότερα τη πλατεία του Αγ. Αθανασίου.

 Τα περισσότερα σπίτια της παλιάς Δράκειας ήταν πραγματικά υποδείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Οι Δημητριείς γράφουν γι α τη Δράκεια: «. έχει ως 600 σπίτια, τα περισσότερα όμορφα και μεγάλα και προξενούν μια τερπνή θέα εις εκείνους που τα βλέπουν από αντίκρυ«. Ο Αργύρης Φιλιππίδης μιλώντας για τα σπίτια στις Μηλιές παρατηρεί: «. Η χώρα ως είρηται, έχει σπήτια καλά και μεγάλα, ως της Δράκιας«. Τα αρχοντικά όπως ονομάζονταν τα μεγάλα σπίτια, ήταν συνήθως διώροφες αλλά κυρίως τριώροφες κατασκευές, λιθόκτιστες στο μεγάλο μέρος τους.

Σήμερα η Δράκεια των 500-600 μόνιμων κατοίκων τον χειμώνα, αντιστέκεται και ελπίζει για το μέλλον. Το μέλλον της, σε απόλυτο αριθμό είναι τα 26 παιδιά του Δημοτικού σχολείου και τουΝηπιαγωγείου (αριθμός όχι μηδαμινός, αν αναλογισθεί κανείς ότι σε χωριά του ελλαδικού χώρου με τον αντίστοιχο πληθυσμό, τα σχολεία κλείνουν ελλείψει παιδιών.) Βέβαια για να κρατηθούν οι νέοι άνθρωποι στο χωριό χρειάζονται οι προοπτικές ανάπτυξης. Η ολοκλήρωση του δρόμου Αγριάς -Δράκεια – Χανίων, καθώς και η διάνοιξη του δρόμου Αγ. Λαυρεντίου – Δράκειας θα καταστήσει τηΔράκεια σε κομβικό σημείο βοηθώντας στη τουριστική της ανάπτυξη. Η δημιουργία και η βελτίωση από μια σειρά υποδομών (βελτίωση παραδοσιακών καλντεριμιών, δημιουργία χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων, βελτίωση αγροτικής οδοποιίας, δημιουργία μουσείου αγροτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς κ.α.) θα βοηθήσει στην ανάπτυξή της. Η Δράκεια με την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά αξίζει εκτός από το μαρτυρικό χωριό του Πηλίου, να γίνει ξανά ένα από τα κεφαλοχώρια τουΠηλίου.

(Τα ιστορικά στοιχεία του κειμένου είναι παρμένα από το Βιβλίο του Αν. Τζαμτζή: «Αγριά- Δράκια: Παράλληλοι βίοι δύο πηλιορείτικων χωριών».)
]]> https://dimosvolos.gr/agria/?feed=rss2&p=418 0 Ιστορία https://dimosvolos.gr/agria/?p=416 https://dimosvolos.gr/agria/?p=416#comments Tue, 03 Jan 2012 13:35:28 +0000 mardelaki http://dimosvolos.gr/agria/?p=416 Ονομασία Τοπωνύμιο (Αγριά): Σχετικά με την ονομασία της Αγριάς έχουν εμφανιστεί διάφορες απόψεις. Οι επικρατέστερες είναι τέσσερις. Η μία θέλει το όνομα της Αγριάς να προέρχεται από το φυτό αγριάς(-ιάδος ), η άλλη από τις άγριες ελιές που έφταναν μέχρι τότε στην  παραλία (Αγριελιά- Αγριλιά και μετά Αγριά) και η άλλη από την έκφραση εκ της άγρας των αλιέων».

Επικρατέστερη είναι η άποψη που διατύπωσε ο Λεχωνίτης Λόγιος Πάτροκλος Παλαμίδας ότι το όνομα προήλθε από τον ναό που υπήρχε στην αρχαιότητα και ήταν αφιερωμένος στην Αγραία Άρτεμη. Η γλωσσολογική εξέλιξη της Αγραίας σε Αγριά είναι ιδιαίτερα πιστευτή(όπως ελαία – ελιά, γραία – γριά και Αγραία – Αγριά),

Ιστορική αναδρομή: Η Αγριά εκτείνεται κατά μήκος της παραλίας του Παγασητικού έξι περίπου χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Βόλου και αποτελεί το κοντινότερο προάστιό του. Είναι σχετικά νέα κωμόπολη(έγινε κοινότητα το 1912). Η περιοχή της ανήκε παλιότερα στην Δράκια και τον Άγιο Λαυρέντιο των οποίων αποτελούσε επίνειο από όπου αυτά καθώς και τα άλλα χωριά διακινούσαν τα αγροτικά και βιοτεχνικά προϊόντα τους.

Αρχικά υπήρχαν μόνον μικρά καλύβια όπου οι κάτοικοι της Δράκιας και του Αγ. Λαυρεντίου κατέβαιναν τον χειμώνα προκειμένου να μαζέψουν τις ελιές.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας η Αγριά, δεν ήταν οικισμός. Τα πρώτα πάντως σπίτια χτίστηκαν στις αρχές του 19ου αιώνα και πρίν από την Επανάσταση του 1821. Ένα σημείωμα ανέκδοτο και πολύ ενδιαφέρον για την Αγριά λέει : «Η Αγριά ήτο επί Τουρκοκρατίας απλός τελωνειακός και στρατιωτικός σταθμός».

Από το 1809 – 1860 η δημιουργία κάποιων εταιρειών και βιοτεχνιών εξαγωγικού εμπορίου και βαρελοποιϊας με την καλή οργάνωσή τους βοήθησαν ώστε σε λίγο χρονικό διάστημα τα πηλιορείτικα προϊόντα να διαδοθούν στην Δυτική Ευρώπη, τη Ρουμανία και τη Ρωσία.
Είναι χαρακτηριστικό πως κατά το 1920 ένας αγγλικός εμπορικός χάρτης που εκδόθηκε αναφέρει την Αγριά ως «το μεγαλύτερο λιμάνι του κόσμου» σε εξαγωγές ελιών και λαδιού. Γύρω στις διακόσιες χιλιάδες οκάδες βρώσιμων ελιών εκτελωνίζονταν κάθε χρόνο από την Αγριά.

Η Αγριά άρχισε να αναπτύσσεται γρήγορα μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας, την κατασκευή παραλιακού δρόμου και του σιδηροδρόμου αργότερα, που συνέδεσε το Βόλο με τα χωριά του νοτιοδυτικού Πηλίου, με αποτέλεσμα να εξαχθή δια θαλάσσης εξαγωγικό εμπόριο μαύρων ελαίων και φρούτων από τον όρμο της.
Ένα νέο κύμα κατοίκων εγκαταστάθηκε στην Αγριά το 1922 όταν πρόσφυγες από την Μικρά Ασία αλλά κυρίως από Ανατολική Θράκη καταφύγανε εδώ μετά το διωγμό τους από τα πατρικά τους χώματα.

 Τον 20 αιώνα η Αγριά είδε πληθυσμιακή και βιομηχανική ανάπτυξη. Το περίφημο εργοστάσιο της ΕΨΑ ιδρύεται το 1924 από τους αδελφούς Κοσμαδόπουλοι ιδιοκτήτες τράπεζας με σκοπό την κατασκευή ψυγείων φρούτων και μονάδας παραγωγής πάγου. Η υπερπαραγωγή της περιοχής σε λεμόνια και η ήδη αναπτυγμένη διακίνηση της παραδοσιακής λεμονάδας από Μικρασιάτες πωλητές, οδηγούν τους ιδιοκτήτες στην πρόσληψη Γερμανού μηχανικού για την λειτουργία εργοστασίου εμφιάλωσης αναψυκτικών. Ο μύθος θέλει το Γερμανό μηχανικό να έχει ανακαλύψει μια σπάνια συνταγή για την παραγωγή της λεμονάδας, συνταγή που ακόμη και σήμερα χρησιμοποιείται αναλλοίωτη και αποτελεί παρακαταθήκη της εταιρείας.
Το 1911 ιδρύεται η Α.Γ.Ε.Τ ΗΡΑΚΛΗΣ. Το εργοστάσιο διαθέτει φυσικό λιμάνι και εντάσσεται ανάμεσα στις μεγαλύτερες τσιμεντοβιομηχανίες της Ευρώπης, Ασίας και Αμερικής.

Άλλες επιχειρήσεις τοπικού χαρακτήρα ιδρύθηκαν και άνθισαν τότε όπως το εργοστάσιο του Ι.Ματσάγγο που ασχολείται με την επεξεργασία, συσκευασία και εμπόριο ελαιών, η βιομηχανία επεξεργασίας ξύλου που αρχικά υπήρξε βιοτεχνία κατασκευής βαρελιών και με τον εκσυγχρονισμό της μετατράπηκε σε βιομηχανία κατεργασίας ξύλου και συγχρόνως επίπλων. Άλλες επίσης μικρότερες επιχειρήσεις -κυρίως αποθήκες ελαίων – άρχισαν να λειτουργούν και να προσελκύουν πληθυσμό στον Δήμο της Αγριάς.

Το 1999 με το σχέδιο Καποδίστριας ένας νέος Δήμος ιδρύεται και συμπεριλαμβάνει τις κωμοπόλεις Αγριά και Δράκια, οι οποίες αποτελούσαν ως τότε ξεχωριστές κοινότητες.
Ο Δήμος Αγριάς είναι πλέον ένας παραδοσιακός οικισμός με πληθυσμό της τάξεως των 6.500 ατόμων.
]]> https://dimosvolos.gr/agria/?feed=rss2&p=416 0