ΓΕΝΙΚΑ

Το πανηγύρι όπως σ” όλη την Ελλάδα, έτσι και στο Πήλιο είναι ο χώρος όπου με αφορμή τη γιορτή κάποιου αγίου – προστάτη, οι ντόπιοι κάτοικοι συγκεντρώνονται, σφίγγουν τους δεσμούς της κοινότητας και εκδηλώνονται γλεντώντας.

Το πανηγύρι, «παγγύρ’» όπως το λένε οι Πηλιορείτες, είναι θεσμός παμπάλαιος για τα χωριά. Είναι το κέντρο των ετήσιων κοινωνικών εκδηλώσεων, μετά τους γάμους και τα βαφτίσια. Η ετήσια αυτή εκδήλωση γίνεται πάντα στην πλατεία του χωριού, συνήθως καλοκαίρι για να βοηθά ο καιρός, κάτω από τους ίσκιους των πλατανιών και τους ήχους μουσικών οργάνων και τραγουδιών. Στο «παγγύρ’» θα πάνε όλοι οι χωριανοί με τα «καλά τους». Μικροί και μεγάλοι. Εκεί θα βγουν τα παιδιά, οι νιοι και οι νιες, οι αρραβωνιασμένοι, οι νιόπαντροι, οι γεροντότεροι. Εκεί θα γίνουν και τα συνοικέσια, αλλά θα «κλειστούνε» και δουλειές. Μόνο αυτοί που έχουν πένθος δε βγαίνουν.  Στο πανηγύρι θα χαρούν, θα φάνε και θα πιουν, θα χορέψουν, θα ιδωθούν οι χωριανοί μεταξύ τους και τελικά μέσα απ” το γλέντι θα ξεχάσουν τα βάσανα της ζωής.

Πλούσιες οι πολιτιστικές εκδηλώσεις και πανηγύρια που διοργανώνονται στο Δήμο, όπως στις γιορτές των Αγίων Αναργύρων, Βλασίου Γεωργίου, Λαυρεντίου, Αποστόλου του Νέου.Η γιορτή κερασιού στον Άγιο Λαυρέντιο τον Ιούνιο.

ΤΑ ΛΕΧΩΝΙΤΙΚΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ

Τα Άνω Λεχώνια, τα παλαιότερα χρόνια (αρχές του 20^ου αιώνα ως και μετά τον Β” Παγκόσμιο Πόλεμο) ήταν «κόμβος» για τα γύρω χωριά εξαιτίας του τρένου.  Ήταν και είναι βέβαια προάστιο του Βόλου με τους κήπους και τα λουλούδια του. Έτσι πολλοί έρχονταν στα δροσόλουστα Λεχώνια για να γλεντήσουν στα πανηγύρια, αφού η συγκοινωνία ήταν εξασφαλισμένη. Ο κόσμος που συγκεντρώνονταν ήταν πολύς και τα καφενεία -μαγαζιά του χωριού γεμάτα. Κάθε μαγαζί είχε τη δική του ορχήστρα την «κομπανία», που έπαιζε χωρίς μικροφωνικές εγκαταστάσεις.

Τρία πανηγύρια γίνονταν στα Άνω Λεχώνια:

• Το πρώτο στις 2 Μαϊου, ημέρα της ανακομιδής των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου. Είχε αρκετό κόσμο γιατί αποβραδίς (1^η Μαϊου) με την αγρυπνία, έρχονταν άνθρωποι που είχαν βγει για το γιορτασμό της Πρωτομαγιάς.
• Το δέυτερο στις 21 Μαϊου Αγίων Κων-νου και Ελένης με αφορμή τα εγκαίνια του Ναού.
• Το τρίτο παλιότερο αλλά και μεγαλύτερο ήταν και είναι την 1^η Ιουλίου, των Αγίων Αναργύρων, που γιορτάζει εξωκλήσι που βρίσκεται πάνω από το χωριό. Αυτό κρατούσε τρεις ημέρες.

Τα πανηγύρια άρχιζαν αμέσως μετά την εκκλησία. Η πλατεία γέμιζε άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Οι μεγάλοι έπιναν τσίπουρα και οι μικροί έτρωγαν γλυκό κουταλιού λουκούμι ή «υποβρύχιο βανίλια». Η ορχήστρα έπαιζε ως αργά το μεσημέρι. Το πρωινό μουσικό γλέντι δεν ήταν για χορό. Ήταν ένα σεργιάνισμα για να φαίνεται ότι ήταν πανηγύρι. Το βράδυ όμως άρχιζε πάλι το ολονύχτιο γλέντι που συνήθως κρατούσε ως το πρωί. Το ξεκίνημα γινόταν με το σούρουπο και τα λαϊκά μουσικά όργανα. Ο ζουρνάς (=πίπιζα) και το νταούλι έπαιζαν τους ντόπιους σκοπούς και το λαλούσαν ως τα μεσάνυχτα. Ο χορός ήταν γενικός «συρτός», όπου χόρευαν όλοι γύρω στην πλατεία. Αμέσως μετά έπιαναν δουλειά οι μουσικοί της κομπανίας, παίζοντας αρχικά «ευρωπαϊκά» τραγούδια (ταγκό, βαλς κ.α.) και μετά διάφορα δημοτικά. Τις πρωινές ώρες η ορχήστρα έπαιζε «ζουμπεκιές», «καρσιλαμάδες» και «τσιφτετέλια». Τότε χόρευαν οι «μερακλήδες». Σήμερα τα πανηγύρια έχουν «ξεφτίσει», αλλά οι παλιότεροι που έζησαν με αυτά τα θυμούνται με νοσταλγία.

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΠΗΛΙΟΥ

Το Πήλιο, το βουνό των Κενταύρων και του Ιάσονα αποτελεί χώρο πανάρχαιων παραδόσεων, κατοικία θεών, ημίθεων και ηρώων, ορμητήριο αρματωλών και κλεφτών. Έχει όλες τις προϋποθέσεις, λοιπόν, για να αναπτυχθεί το ΔημοτικόΤραγούδι. Αυτό είναι επηρεασμένο από την ηπειρωτική, τη μοραίτικη, τη ρουμελιώτικη και τη νησιώτικη παράδοση.

Τα δημοτικά τραγούδια του Πηλίου χωρίζονται σε χορευτικά, σε τραγούδια της τάβλας (τραπεζιού), σε λατρευτικά και κάλαντα. Υπάρχουν ακόμη τραγούδια ιστορικά που αναφέρονται σε συγκεκριμένα πρόσωπα και περιστατικά της τοπικής μας ιστορίας, απ” τα χρόνια της μεγάλης Επανάστασης (1821). Τέτοια είναι: Του καπετάν Κουτμάνη», του «Δήμου Ζάγουρα», του «Στέφου» κλπ.

Τα δασοσκέπαστα πλάγια του Πηλίου, είχαν το προνόμιο να κρύβουν μέσα τους κλέφτες και αρματωλούς σ” όλη τη διάρκεια της τούρκικης σκλαβιάς. Έτσι άνθισε κι εδώ το κλέφτικο δημοτικό τραγούδι.

Ακολουθεί ο κύκλος των τραγουδιών της αγάπης, που περιλαμβάνει τραγούδια για τη φύση, τη νιότη, την αγάπη. Αναπτύχθηκαν κι αυτά μέσα στο φυσικό περίεργο, μες το άρωμα και τη δροσιά του όμορφου βουνού. Αποτελούνται από 15σύλλαβα και μη, ομοιοκατάληκτα ή όχι, εκτεταμένα ή απλά δίστιχα λιανοτράγουδα. Αυτά τα ερωτικά τραγούδια με ιαμβικούς ανομοιοκατάληκτους στίχους που θυμίζουν δραματικές παραλογές, τραγουδήθηκαν κι ως γαμήλιες πατινάδες «Αυγερινός», «Το μελαχρινό» κ.α. Στον κύκλο των τραγουδιών της ξενιτιάς αποτυπώνονται τα βάσανα κι οι καημοί του ξενιτεμού και το κυριότερο, η επιστροφή στην πατρίδα. «Θέλω να ταξιδέψω», «Τα ζαγοριανά καράβια» κλπ.

Εδώ στο Πήλιο, όπως και σε άλλα μέρη της Ελλάδας συναντά κανείς και τα μοιρολόγια, τραγούδια που λέγονται όταν χάνεται αγαπημένο πρόσωπο. Η προσωποποίηση του Χάρου, είναι συνηθισμένο εκφραστικό μέσο.

Τέλος, έχουμε και τα λατρευτικά τραγούδια, με θρησκευτικά συνήθως θέματα ή ερμηνείες μεταφυσικών φαινομένων. Τέτοια είναι τα λαϊκά κάλαντα, τα βαϊτικα, τα παινέματα, τα καλησπερίσματα κ.α. γενικά το Πηλιορείτικο δημοτικό τραγούδι όπως κι οι χοροί, εκφράζουν τα συναισθήματα, τους καημούς και τις λαχτάρες των συμπατριωτών μας.

ΟΙ ΧΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΗΛΙΟΥ

 Οι ερευνητές των παραδοσιακών χορών είναι πολύ προσεκτικοί στη διατύπωση απόψεων γύρω απ” τους πηλιορείτικους χορούς, γιατί η έρευνα είναι δύσκολη. Παρά τη δυσκολία, όμως, έχουν χωρίσει το Πήλιο σε τέσσερις γεωγραφικές περιοχές, που η καθεμιά έχει τα δικά της πολιτιστικά γνωρίσματα.

Η πρώτη περιλαμβάνει τα χωριά του βόρειου Πηλίου (Κερασιά, Κανάλια, Βένετο, Κεραμίδι) αλλά και το Μαυροβούνι (βουνό ανάμεσα στον Κίσσαβο και το Πήλιο). Οι χοροί εκτελούνται με τραγούδια των ίδιων των χορευτών.

Η δεύτερη είναι η περιοχή του δυτικού, κεντρικού και ανατολικού Πηλίου, στην οποία υπάγονται και τα Λεχώνια. Εδώ κυρίαρχος είναι ο πηλιορείτικος Συρτός με συνοδεία νταουλιού και ζουρνάδων.

Η Τρίτη περιοχή είναι τα χωριά του νότιου Πηλίου (Αργαλαστή, Προμύρι, Τρίκερι και ιδιαίτερα ο Λαύκος). Ο Λαύκος έχει πολύ πλούσια μουσικοχορευτική παράδοση.

Οι «κομπανίες» του έφταναν σε όλο το Πήλιο. Ακόμα και στα λεχωνίτικα πανηγύρια έπαιζαν.

Τηλ. 24280-86880

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ – ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ – ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΒΛΑΣΙΟΥ ΠΗΛΙΟΥ

Ο Μορφωτικός – Εκπολιτιστικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Αγίου Βλασίου ιδρύθηκε το 1983 και εδώ και 25 χρόνια δραστηριοποιείται ενεργά στο χώρο της πολιτιστικής παράδοσης, με στόχο τη διατήρηση των τοπικών εθίμων και παραδόσεων αλλά και στην προβολή του τόπου.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου απαρτίζεται από τους παρακάτω:

•  Χατζόπουλος Νικόλαος – Πρόεδρος
•  Θέος Αναστάσιος – Αντιπρόεδρος
•  Δημοπούλου Αικατερίνη – Γραμματέας
•  Μαστρογιάννης Γεώργιος – Ταμίας
•  Δάμτσας Δημήτριος – Μέλος

Ο προαναφερόμενος Σύλλογος στεγάζεται σε ένα ανακαινισμένο παραδοσιακό κτίριο με υπέροχη θέα στον Παγασητικό σε ένα ζεστό και φιλόξενο χώρο ο οποίος λειτουργεί και σαν στέκι νεολαίας καθημερινά. Στο χώρο του Μορφωτικού Συλλόγου υπάρχει βιβλιοθήκη με πολλά και εξαίρετα βιβλία. Επίσης φιλοξενείται μία συλλογή από παραδοσιακές φορεσιές από τέσσερις περιοχές της Ελλάδας, οι οποίες στολίζουν τα τέσσερα χορευτικά συγκροτήματα του Συλλόγου που αριθμούν 18 ολόκληρα χρόνια παρουσίας στο χώρο του παραδοσιακού χορού.

Σ” αυτήν την επίπονη και συστηματική προσπάθεια όλων αυτών των χρόνων διοργανώνεται μία σειρά εκδηλώσεων με σκοπό την ενημέρωση των κατοίκων και παραθεριστών του χωριού γύρω από θέματα κοινωνικά, πολιτιστικά, ιστορικά.

Στα πλαίσια αυτών των εκδηλώσεων λαμβάνουν χώρα ενημερωτικές ομιλίες, εκδηλώσεις με ιατρικό περιεχόμενο, εκθέσεις φωτογραφίας, εκθέσεις ζωγραφικής, εκθέσεις κεραμικής, εκθέσεις και παρουσιάσεις βιβλίων. Επιπλέον στο σύνολο των εκδηλώσεων που παρουσιάζονται κάθε χρόνο περιλαμβάνονται λαϊκό πανηγύρι, παραδοσιακές βραδιές, βραδιά ροκ μουσικής και βραδιά νεολαίας για τους νέους. Για τους μικρούς φίλους και όχι μόνο πραγματοποιούνται θέατρο σκιών και θεατρικές παραστάσεις.

Αξίζει να αναφερθεί η φιλότιμη προσπάθεια των μελών του παραπάνω συλλόγου αφού εδώ και πολλά χρόνια έχει ιδρυθεί ομάδα αιμοδοσίας και έτσι βρίσκεται πάντα κοντά στους συγχωριανούς σε προβλήματα υγείας.

Από το Μάϊο του 2008 δημιουργήθηκε και ομάδα πυρασφάλειας με πρωτοβουλία των κατοίκων του Αγίου Βλασίου και του Μορφωτικού Συλλόγου για να προφυλάξουμε το θαυμάσιο πράσινο τοπίο στο οποίο έχουμε την τύχη να ζούμε αλλά και να ευαισθητοποιηθεί το κοινωνικό σύνολο γύρω από το περιβάλλον.

Τελειώνοντας αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια οργανώνεται γιορτή για το λεμονάτο ροδάκινο, το τοπικό προϊόν του χωριού, η οποία περιλαμβάνει ενημερωτικές ομιλίες, έκθεση του προϊόντος καθώς και πολλών γλυκισμάτων παραγώγων του και παραδοσιακό γλέντι.

Μέσα από τις παραπάνω εκδηλώσεις ο Μορφωτικός Σύλλογος Αγίου Βλασίου βρίσκεται με την καθημερινή παρουσία του και δράση δίπλα στον απλό άνθρωπο προσπαθώντας παράλληλα να διατηρήσει αναλλοίωτη την πολιτιστική παράδοση και κληρονομιά του τόπου μας στο πέρασμα του χρόνου.