Ο Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου (1903)

Άνω Βόλος. Στο βάθος ο λόφος της Επισκοπής.

Ο Άνω Βόλος χωρίζεται, στις συνοικίες του Προφήτη Ηλία, της Αγίας  Τριάδας, της Παναγίας, της Επισκοπής και της Τούμπας. Από τα αξιοθέατα του χωριού ξεχωρίζει η εκκλησία της Παναγίας των Εισοδίων (Παναγίτσα), όπου ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει τα λαϊκά λιθανάγλυφα σε πωρόλιθο, που είναι εντοιχισμένα στην εξωτερική πλευρά της κόγχης του ιερού της, καθώς και δύο θαυμάσια μαρμάρινα ανάγλυφα του 13ου αιώνα που ήταν εντοιχισμένα παλιότερα στον ναό της Επισκοπής και τα μετέφεραν από την παλιά και κατεστραμμένη μονή Οξείας Επισκέψεως της Μακρινίτσας.

Στο ένα από τα ανάγλυφα αυτά εικονίζεται σε όρθια στάση η Παναγία κρατώντας από το χέρι τον επίσης όρθιο μικρό Χριστό και από την άλλη πλευρά καθισμένος ο μοναχός Λεόντιος. Και στην άλλη παριστάνεται όρθιος ο Αρχάγγελος Μιχαήλ. Από τα πιο ενδιαφέροντα, όμως, αξιοθέατα της εκκλησίας είναι οι δύο μεγάλες επιγραφές με βυζαντινούς χαρακτήρες και αρχαιοπρεπή κείμενα που είναι σκαλισμένα σε μάρμαρο, δίπλα και αριστερά στη βρύση της εκκλησίας. Από την πολύ δύσκολη ανάγνωση και ακόμα δυσκολότερη ερμηνεία των σκαλισμένων κειμένων η βρύση κατασκευάστηκε στα 1713, με δαπάνη του τότε Επισκόπου Λαρίσης Παρθενίου.

Ο Ναός της Αγίας Τριάδας στην πλατεία, πραγματικό μπαλκόνι πάνω από τον Βόλο.

Ο ναός είναι τρίκλιτη Βασιλική χωρίς εξω-νάρθηκα, με πέτρινα ισοδομημένα ντουβάρια καλυμμένα με αραιή τσιμεντοκονία και με δίρριχτη στέγη σκεπασμένη με ρωμαϊκά κεραμίδια. Τα υπόλοιπα διακοσμητικά στοιχεία του ναού είναι μια λεοντοκεφαλή, εντοιχισμένη ψηλά στο νότιο ντουβάρι και το νεώτερο και χτισμένο κολλητά στη δυτική πλευρά του ναού κωδωνοστάσιο.

Από τα υπόλοιπα μνημειακά στοιχεία του ναού αρκετά καλαίσθητα επίσης είναι το βημόθυρο της Ωραίας Πύλης στο ξυλόγλυπτο αλλά χωρίς πολλά διακοσμητικά σκαλίσματα ξύλινο τέμπλο, καθώς και ο δεσποτικός θρόνος και ο άμβωνας, με επιχρυσωμένα αραιά κεντίδια. Καλής τέχνης και οι δεσποτικές αλλά και οι περισσότερες από τις φορητές εικόνες, κάποιες από τις οποίες ανήκουν στο ναό της Κοιμήσεως του λόφου της Επισκοπής, απ’τον οποίο μεταφέρθηκαν για καλύτερη ασφάλεια στο ναό των Εισοδίων.

Ο μακαρίτης αισθητικός της λαϊκής τέχνης  Κίτσος Μακρής, ήταν ο πρώτος που πρόσεξε μια ολόγλυφη ανθρώπινη κεφαλή στο ίδιο ντουβάρι, πάνω από την κεντρική κόγχη του Ιερού, που είναι πολύ πιθανό να εικονίζει τον αρχιμάστορα της ίδρυσης ή ανακαίνισης του ναού.

Στο παλιό κωδωνοστάσιο του ναού, που βρισκόταν κοντά στη βορεινή του θύρα και γκρεμίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, υπήρχαν εντοιχισμένες επτά ενεπίγραφες αρχαίες επιτύμβιες στήλες, για τις οποίες κάνει λόγο πρώτος ο παλιός ρασοφόρος λόγιος του Βόλου  Ζωσιμάς Εσφυγμενίτης. Διότι πρόλαβε να τις δει στα 1887 εντοιχισμένες στη πρόσοψη του όρθιου ακόμα τότε κωδωνοστασίου. Μάλιστα κατάφερε και αντέγραψε τις δυο απ’ αυτές που ανήκαν σε οικογενειακούς τάφους και μας έδωσε πρώτος τα ονόματα των αρχαίων νεκρών που ήταν. Της πρώτης: ΕΥΚΡΑΤΙΔΗΣ, ΣΩΣΙΓΕΝΗΣ, ΕΥΚΡΑΤΙΔΟΥ, ΝΙΚΟΠΟΛΙΣ, ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ. Και της δεύτερης: ΝΙΚΑΡΕΤΑ, ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ, ΝΙΚΟΠΟΛΙΣ. Από τον ίδιο επίσης παίρνουμε τη πληροφορία πως ο ναός αυτός «ιδρύθη τω 1803 ή μάλλον επιδιορθώθη».

Οι δυο μεγάλες σκαλισμένες σε μάρμαρο επιγραφές στη βρύση του ναού.

Ο Άνω Βόλος όπως φαίνεται από το λόφο της Επισκοπής.

Ο Άνω Βόλος μαζί με την Ανακασιά ήταν ο πραγματικός Βόλος των χρόνων της Τουρκοκρατίας. Ειδικά για τη διοικητική κατάσταση (πολιτική και θρησκευτική) της περιοχής μαθαίνουμε από τον Γιάννη Κορδάτο, που παραθέτει σχετικά στοιχεία απ΄τη »Γεωγραφία Μερική» του Αργύρη Φιλιππίδη, ότι ο »Άνω Βόλος είν” πρώτη χώρα της Δημητριάδος. Διαιρείται εις μαχαλάδες πέντε, και κάθε μαχαλάς έχει τον τζορμπατζήν του (προύχοντα, διοικητήν) και ξιλντάριν του. Ο Βοϊοβοντάρης είναι ένας. Κάθεται εις τον μαχαλάν Ανακασιάς, επάνω εις ένα τεπέν (λεξ. Τουρκ.=ύψωμα) πέτρινον και μπροστά του όλον τον Βόλον. Απέναντι του Βοϊβόντα, κατανατολάς, ένας τεπές, υψηλότερος από τον Βόλον. Κι εδώ είναι η Επισκοπή, εδώ κάθονταν πρώτα ο Επίσκοπος Δημητριάδος. Έχει εκκλησίαν και κονάκι περιτριγυρισμένη με κάστρο».

Η χαρακτηριστική πηλιορείτικη Βασιλική δίπλα στη πλατεία του χωριού.

Ο Άνω Βόλος είναι η κοιτίδα της οικογένειας Σαράτση: ο γιατρός Δημήτριος Σαράτσης υπήρξε από τους πρωταγωνιστές της γνωστής υπόθεσης των «Αθεϊκών» του Βόλου και διετέλεσε βουλευτής Βόλου, γερουσιαστής και Υπουργός Υγιεινής στην κυβέρνηση Αλέξανδρου Παπαναστασίου. Ο επίσης γιατρός  Νικόλαος Σαράτσης διετέλεσε Δήμαρχος Βόλου από το 1936 ως το 1940 και η κόρη του Έρση Σαράτση, γνωστή διανοούμενη, ήταν η «ψυχή» του συλλόγου «Φιλότεχνοι του Βόλου«, που άφησε εποχή στα πνευματικά και καλλιτεχνικά δρώμενα της Μαγνησιακής πρωτεύουσας.

Η Ανακασιά βρίσκεται δυτικά πριν τον Άνω Βόλο. Για την προέλευση του τοπωνυμίου της έχουν διατυπωθεί αρκετές απόψεις. Σύμφωνα με αυτές το όνομα μπορεί να προήλθε:

• Από τον Άκαστο, γιό του βασιλιά της Ιωλκού Πελία.

• Από τη λέξη ανακαθισιά → ανακατ’σιά που δηλώνει «τόπο στα ψηλά, όπου εγκαταστάθηκαν νεόφερτοι».

• Από τη λέξη αναγκασιά,γιατί τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, οι κάτοικοι της περιοχής περνούσαν από εκεί αναγκαστικά για την πληρωμή των φόρων.

Η πλακόστρωτη πλατεία της Ανακασιάς.

Η είσοδος και ο προαύλιος χώρος του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.

Από το 1991 αποτελεί την έδρα του Δήμου Ιωλκού. Ιδιαίτερο σημείο αναφοράς της αποτελεί το καταστόλιστο από το 1912 με τοιχογραφίες του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου σπίτι του Γιάννη Κοντού, Από το 1981 λειτουργεί ως Μουσείο Θεόφιλου.

H εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου βρίσκεται στην Ανακασιά και είναι ο Μητροπολιτικός Ναός του Δήμου Ιωλκού. Κάηκε πολλές φορές από τους Τούρκους για να ξαναχτιστεί επιβλητικότερος μετά από κάθε εμπρησμό. Το τελευταίο χτίσιμο κράτησε μέχρι τους καταστρεπτικούς σεισμούς των ετών 1955-56, οπότε ο ναός του Αγίου Ιωάννη της Ανακασιάς τραυματίστηκε θανάσιμα. Αφού προηγουμένως επιδιορθώθηκε το κωδωνοστάσιο, οι καμπάνες του ξαναχτύπησαν το 1960. Οι εργασίες ανακατασκευής χωρίς να πειραχτεί η στέγη και το εσωτερικό του κράτησαν δύο χρόνια, από το 1965-67.

Ο ναός της Αγίας Ειρήνης στην Ανακασιά.

O ναός είναι ρυθμού Βασιλικής τρίκλιτος. Δύο σειρές από τρεις κολώνες χωρίζουν το ναό σε τρία κλίτη. Είναι ένα ορθογώνιο οικοδόμημα με σκεπή, χωρίς τρούλο όπως οι Βυζαντινοί ναοί.

Oι παλιές αγιογραφίες στην οροφή και οι μεγάλων διαστάσεων φορητές εικόνες, είναι εξαιρετικής τέχνης. Στο πάνω μέρος της εικόνας της αποτομής της κεφαλής του Αγίου σ” ένα μεγάλο τραπέζι απεικονίζονται πολλοί συνδαιτυμόνες. Μεταξύ τους ο Ηρώδης και η Ηρωδιάδα. Στο κέντρο της εικόνας υπάρχει ο δήμιος, μεγαλόσωμος, με άγρια όψη, ο οποίος στο αριστερό χέρι κρατάει το κεφάλι του Αγίου και στο δεξιό μια αιματοβαμμένη σπάθα. Δίπλα είναι η Σαλώμη, η οποία κρατάει ένα δίσκο στον οποίο θα τοποθετηθεί το κεφάλι του Προδρόμου.

Mέσα στο ναό κυριαρχεί μια αρχοντική όψη με γύψινα σκαλίσματα. Οι παλιότεροι έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον ιερό αυτό χώρο γιατί είναι ένα πραγματικό καλλιτέχνημα.

Tο τέμπλο, το δεσποτικό και ο άμβωνας είναι ξύλινοι, ξυλόγλυπτοι χρώματος καφέ και η κατασκευή τους χρονολογείται στην τελευταία ανακατασκευή του ναού (1850). Στο επάνω μέρος του άμβωνα και του δεσποτικού υπάρχουν σκαλιστά φύλλα, αναρριχητικών φυτών και παραδείσια πτηνά επιχρυσωμένα, όπως επιχρυσωμένο είναι το άνω μέρος από τις κολώνες που χωρίζουν τα κλίτη.

Όμορφες ανθοσυνθέσεις διακοσμούν τις πλατείες του Δήμου.

Περιοχή της Ανακασιάς. Στο βάθος ο Σαρακηνός.

Τα Ανωβολιώτικα χωριά είναι τα πρώτα που συναντά ο επισκέπτης του Πηλίου που σε σαγηνεύουν και προσφέρουν μοναδικές στιγμές απόδρασης από το βουητό της μεγαλούπολης. Με αυτοκίνητο ή με δίτροχο το τοπίο είναι ειδυλλιακό με τις διαρκείς εναλλαγές του ασβεστωμένου λευκού στα αρχοντόσπιτα των κατοίκων, τη λαξεμένη και πανέμορφη γκρίζα πηλιορείτικη πλάκα.

Αρχίζεις και νιώθεις όσο ανεβαίνεις, το σφυγμό του βουνού των Κενταύρων. Αρχίζουν να ξετυλίγονται καρέ-καρέ οι παραδόσεις και οι μύθοι που συνοδεύουν τη περιοχή και γίνεσαι μύστης αυτής της απαράμιλλης ομορφιάς. Τον 3^ο π.Χ. αιώνα ο Μακεδόνας βασιλιάς Δημήτριος ο Πολιορκητής για την αποτελεσματικότερη διοίκηση του κράτους του αποφάσισε την ίδρυση νέας πρωτεύουσας στον μυχό του Παγασητικού. Η πόλη ονομάστηκε Δημητριάς. Πρώτο μέλημά του ήταν η οχύρωσή της με ισχυρά τείχη και εξελίχτηκε με τον καιρό σε διεθνές εμπορικό λιμάνι.

Ανακασιά. Ο Κένταυρος σημείο αναφοράς της περιοχής.

Ανάμεσα στο Βόλο και τη Δημητριάδα αρραγής συνδετικός κρίκος είναι ο Δήμος Ιωλκού. Οι κάτοικοι του σημερινού Δήμου Ιωλκού, σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία είναι οι απόγονοι των τελευταίων κατοίκων της Δημητριάδας. Όταν το 1423 η Θεσσαλία καταλήφθηκε από τις ορδές του Τουρχάν Βέη, στρατηγό του Μουράτ Β’, οι Οθωμανοί έδιωξαν από το «Κάστρο» του Γόλου τους Έλληνες και εγκαταστάθηκαν εκεί γιατί ο χώρος παρείχε ασφάλεια. Εκεί κατοίκησαν και Τούρκοι έποικοι που μεταφέρθηκαν από την Ασία. Στους έποικους αυτούς δόθηκαν αρκετά από τα πιο εύφορα χωράφια της γύρω περιοχής.

Οι διωγμένοι Έλληνες εγκαταστάθηκαν στις δυτικές παρυφές του Πηλίου όπου μετέφεραν τις οικογένειές τους και τα νοικοκυριά τους. Έκτισαν σπίτια και εκκλησίες, φύτεψαν δένδρα και έφεραν νερό από το βουνό. Οι ασχολίες τους συνεχίστηκαν χωρίς διακοπή καλλιεργώντας τα κτήματα που τους απέμειναν - και ήταν πολλά σε ολόκληρη τη λεκάνη του σημερινού Βόλου. Η ονομασία των οικισμών αυτών ήταν Γόλος ή Βόλος, μια ανθηρή οικονομικά και πολιτικά κοινωνία, ιδίως κατά τον 19^ο αιώνα.

Το ρημοκλήσι του Άϊ-Νικολάκη του 'Κρεμαστού'.

Μια άποψη από το πλατανοσκέπαστο 'Μέγα Ρέμα'.

Ο Άγιος Ονούφριος φέρει το όνομα της αφανισμένης εδώ και αιώνες Βυζαντινής μονής του Οσίου Ονουφρίου. Στη χάρη του Αγίου προσφεύγουν ακόμη και σήμερα οι ανύπαντρες κοπέλες του χωριού (κι όχι μόνο) για να βρουν τον ιδανικό σύντροφο της ζωής τους. Χαρακτηριστικό μνημείο εκτός από το ναό του Αγίου Ονουφρίου είναι το εκκλησάκι του Άϊ Νικόλα του «Κρεμαστού» που είναι σκαρφαλωμένο σε ένα γκρεμό κοντά στη πλατανοσκέπαστη δεξιά όχθη από το Μέγα Ρέμα, όπως λέγεται ο Κραυσίδωνας από τις
Αηδονοφωλιές και πάνω.

Ο καινούργιος οικισμός της Ανωμαλιάς βρίσκεται στα δυτικά του Αγίου Ονουφρίου, στα ριζά της νότιας και εν μέρει πευκόφυτης πλαγιάς του λόφου Σαρακηνού και χωρίζεται απ’αυτόν με το Μέγα Ρέμα.  Στην Ανωμαλιά πάειάλλο παρακλάδι του αυτοκινητόδρομου, που αφού διασχίσει τον μικρό οικισμό ανεβαίνει στον λόφο του Σαρακηνού. Το ίδιο διχάζεται παραπάνω από την Ανωμαλιά κι ένα τμήμα του ανεβαίνει μέσα από την Κουκουράβα στην Μακρινίτσα, ενώ το άλλο «τραβάει» για τις πηγές της Καλιακούδας απ” τις οποίες υδρεύεται κατά κύριο λόγο ο Βόλος.

Όμορφη εικόνα από το ρέμα του Κραυσίδωνα.

Μετά το 1980 η περιοχή προσέλκυσε και πολλούς εύπορους αφού είναι ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και με πολύ καλό κλίμα.

Η ανοικοδόμηση συνεχίζεται μέχρι και σήμερα σε όλη την περιοχή του Κεντροδυτικού Πηλίου και ο πληθυσμός αυξάνεται μέρα με τη μέρα. Στη περιοχή της Ανωμαλιάς σε ένα ωραίο φυσικό περιβάλλον βρίσκεται το Γυμνάσιο του Δήμου Ιωλκού που βορειοδυτικά πλαισιώνεται από το όμορφο πευκοδάσος.

Ο χείμαρρος Κραυσίδωνας ξεκινά από την κορυφή του Πηλίου σε υψόμετρο 1350 μέτρα και καταλήγει στον Παγασητικό κόλπο στην περιοχή νοτιοδυτικά της συνοικίας των Παλαιών Βόλου. Η συνολική του έκταση είναι 24,9 τετρ. χιλιόμετρα, ενώ το πεδινό του τμήμα έχει έκταση 5,5 τετρ. χιλιόμετρα. Αποτελεί ένα φυσικό σύνορο καθώς χωρίζει τα πολεοδομικά συγκροτήματα Βόλου και Νέας Ιωνίας.

Παραδοσιακά επαγγέλματα αναπτύχθηκαν στις όχθες του λόγω της ύπαρξης του νερού που τα παλαιά χρόνια ήταν άφθονο αφού υπήρχε ροή σε μεγάλη ποσότητα και καθ” όλη τη διάρκεια του έτους, τόσο ώστε να μη μιλάμε για χείμαρρο αλλά για κανονικό ποτάμι. Στον Κραυσίδωνα γλεντούσαν και διασκέδαζαν οι κάτοικοι της περιοχής κατά τις ανοιξιάτικες και καλοκαιρινές γιορτές τους.

Βηματίζοντας στο ρεματίσιο μονοπάτι…

Τα νερά κυλούν στο δικό τους τραγούδι…

Δριστέλλες, ελαιοτριβεία, νερόμυλοι, βυρσοδεψεία μέχρι και γανωματήδες αξιοποιούσαν το νερό. Εκεί και οι νοικοκυρές έπλεναν τα ρούχα και τα στρωσίδια τους την Άνοιξη. Επίσης ένα πλήθος αργαλειοί ύφαιναν μεταξωτά υφάσματα και σκουτιά. Ακόμα σε όλα τα χωριά καλλιεργούνταν οι μεταξοσκώληκες και η εργασία αυτή ήταν μια από τις σπουδαιότερες των κατοίκων και ιδιαίτερα των γυναικών.

Η περιοχή παρήγαγε ελιές, λάδι και καλό κρασί. Τα προϊόντα αυτά και πολλά άλλα διακινούνταν από Ανωβολιώτες εμπόρους με καραβάνια ζώων σε όλες τις βόρειες περιοχές της Ελλάδας. Σε όλες τις συνοικίες λειτουργούσαν δημοτικά σχολεία αρρένων και θηλέων, όπως και Σχολαρχείο στον Άνω Μαχαλά (Άνω Βόλο), για τους μαθητές όλων των συνοικιών.

Η οικονομική άνθηση εκδηλώνονταν και με την κατασκευή ωραίων σπιτιών. Πυργόσπιτα και αρχοντικά με δυο και τρεις ορόφους σωστά φρούρια, έκτισαν πολλοί εύποροι έμποροι και κτηματίες, αρκετά δε από αυτά υπάρχουν ακόμα και σήμερα.

Οι πατριαρχικές οικογένειες Μαργαρίτη, Χατζηβασιλείου, Παρθένη, Τζάνου, Ζαφρακόπουλου, Τσιακατούρη, Παπαγεωργίου και πολλών άλλων, αποτέλεσαν γόνιμα και πνευματικά φυτώρια, από τα οποία προήλθαν οι άνθρωποι οι οποίοι διέπρεψαν στο εμπόριο, στις τέχνες, στο στρατιωτικό πεδίο και στη πολιτική.

…ύστερα τα αγεροκρέμαστα συμπλέγματα των βράχων…

Στα χρόνια της Τουρκικής κατοχής, τα χωριά αυτά έπαθαν πολλές καταστροφές. Αιτία ήταν η θέση τους. Όταν δημιουργούνταν αναταραχές με τους κατακτητές, τα Τούρκικα στρατεύματα που έρχονταν από άλλες περιοχές για να καταστείλουν τις εξεγέρσεις αυτές ξεσπούσαν το μένος τους, καίγοντας σπίτια και εκκλησίες, λεηλατώντας περιουσίες και σκοτώνοντας αθώους «ραγιάδες». Παρ” όλες τις καταπιέσεις και τις αντιξοότητες οι φίλεργοι και προοδευτικοί κάτοικοι της περιοχής μπόρεσαν να ξεπεράσουν όλες τις δυσκολίες και να μεταβάλλουν τα χωριά τους σε μια κυψέλη προόδου και ευημερίας.

Ο Άγιος Ονούφριος ως το 1991 ήταν ξεχωριστή κοινότητα. Έκτοτε αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Ιωλκού.

 Tο Πήλιο είναι από τα κατ” εξοχήν «αρχαία» βουνά της πατρίδος μας. Η θέση του μέσα στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο, η ομορφιά, ο πλούτος των φυσικών πόρων και ο συνδυασμός του με τη θάλασσα (Αιγαίο και Παγασητικό κόλπο) το έκαναν γνωστό από τα πανάρχαια χρόνια. Στο διάβα των αιώνων ένα πλήθος χαρακτηρισμοί, οι περισσότεροι απ’ τους οποίους δηλώνουν τον θαυμασμό με τον οποίο περιέλαβαν τούτο το πανώριο βουνό γεωγράφοι, ιστορικοί, περιηγητές, ποιητές και λόγιοι.

Από τους αρχαιότερους επαινετικούς χαρακτηρισμούς: «Εινοσίφυλλον« το λέει ο Όμηρος και «ανεμοσφάραγο« ο Πίνδαρος, για τους ανέμους που φυσούν διαρκώς και αναταράσσουν τις δασωμένες πλαγιές του. «Αιπύ« και «υλήεν« το χαρακτηρίζει ο Ησίοδος για τους ψηλούς γκρεμούς και τα πυκνά του δάση και «πελεθρόνιον« για τον πλούτο των φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων.

Και σ’αυτό συμφωνεί και ο Ηρακλείδης (Δικαίαρχος), που για τον ίδιο λόγο ονομάζει το Πήλιο «πολυφάρμακον«. Ποικίλες ήταν και οι ονομασίες του. Ένα όνομα που κρατά τις επικρατέστερες απόψεις των γλωσσολόγων ετυμολογικά προέρχεται από τον πηλό ή απ΄το ιλλυρικό  pil, που σημαίνει «δάσος».

Το Πήλιο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης της χερσονήσου της Μαγνησίας, της οποίας άλλωστε αποτελεί τη φυσική ραχοκοκαλιά, φράζοντας με τον όγκο του τη λεκάνη της Θεσσαλίας από το Αιγαίο πέλαγος. Με βάση τη μορφολογία του χωρίζεται σε Ανατολικό και Δυτικό. Πιο απότομες οι ανατολικές πλαγιές του, σχηματίζουν μια κακοτράχαλη ακτογραμμή – γνωστή ως «άξενος ακτά« στους αρχαίους – με ελάχιστες αλλά υπέροχες αμμουδερές παραλίες. Πιο ήρεμη η Δυτική πλευρά του Πηλίου, καταλήγει στον Παγασητικό κόλπο, με ομαλές φυσικές αναδιπλώσεις, που καταλήγουν στα παράλια σε ιδιαίτερα ειδυλλιακές αμμουδερές ακρογιαλιές.

Αγαπητέ ταξιδιώτη, αφού περάσεις την ακραία συνοικία του Βόλου (Άγιος Γεώργιος) αρχίζεις την ανάβασή σου στα πάνω απ’ το Βόλο χωριά (Άγιος Ονούφριος, Ανακασιά, Άνω Βόλος, Σταγιάτες, Κατηχώρι,Πορταριά, Μακρινίτσα) με τελικό προορισμό το ψηλότερο σημείο της διαδρομής, τα Χάνια και το χιονοδρομικό κέντρο. Ο Άγιος Γεώργιος αποτελεί σήμερα τη συνέχεια του πολεοδομικού σχηματισμού της νέας πόλης του Βόλου.

Στους προηγούμενους αιώνες μικρό τμήμα της πόλης καταλάμβανε το Κάστρο του Γόλου κοντά στη θάλασσα. Ο κυρίως Γόλος (σημερινός Βόλος) στην εποχή της Τουρκοκρατίας, ήταν στην περιοχή των υπωρειών και των λόφων του Πηλίου, Βορειοανατολικά του Κάστρου. Είχε τότε πέντε συνοικίες: τους Μπαξέδες(Άγιος Γεώργιος), όπου κυρίως βρίσκονταν τα τσιφλίκια, των Τούρκων. Λίγο πιο πάνω η Επισκοπή και δυτικά της ο  Άγ. Ονούφριος σε περιοχή λοφώδη. Ανατολικά, αποκομμένη από ένα λόφο, είναι η Άλλη Μεριά, βόρεια ο Άνω Βόλος με την Ανακασιά στη δυτική άκρη.

 Ο Άνω Βόλος μαζί με την Ανακασιά και τον Άγ. Ονούφριο, απετέλεσαν από το 1991 το Δήμο Ιωλκού.