Με τη πρώτη ματιά ο επισκέπτης θα μαγευτεί από το πλήθοςαρχαιολογικών ευρημάτων τα οποία αποδεικνύουν ότι η Νέα Αγχίαλος άκμασε από το 3ο μέχρι τον 6ο αιώνα μ.Χ. Η Νέα Αγχίαλος παλαιότερα ονομαζόταν Φθιώτιδες Θήβες με το όνομα αυτό είναι γνωστές δύο αρχαίες πόλεις στο νομό Μαγνησίας. Η μία παραθαλάσσια στο χώρο της όμορφης κωμοπόλεως της Νέας Αγχιάλου ,η οποία ιδρύθηκε το 1906 από έλληνες πρόσφυγες ,προερχόμενους από την Αγχίαλο της ΑνατολικήςΡωμυλίας .Τα ερείπια της άλλης βρίσκονται στη πλαγιά ενός λόφου βόρεια του χωριού Μικροθήβες.. Η άλλη πόλη στην παραλία αρχικά δε λεγόταν Φθιώτιδες Θήβες αλλά Πύρασος και Δημήτριον . Ο Όμηρος στην Ιλιάδα Β 695 αναφέρει ότι ο Πρωτεσίλαος γιος του Ιφίκλου πήρε άνδρες από τη Φυλάκη , το ανθόσπαρτο Πύρασο , τον Άνδρωνα και τον Πτελεό και με 40 μαύρα καράβια έλαβε μέρος στο Τρωικό πόλεμο.
Ο κατάφυτος σήμερα χαμηλός λόφος ‘Μαγούλα’ ύψους 29μ. ήταν η ακρόπολη της Πυράσου. Τα ευρήματα, λείψανα τοιχοποιίας επάλληλων οικισμών και κυρίως σκεύη κεραμικά ανήκουν στη Κλασσική, στη Γεωμετρική, στη Χάλκη, στη Μεσοελλαδική και στη Νεολιθική εποχή.
Σημαντικά κτήρια εκκλησιαστικά ιδιωτικά και δημόσια με πλούσιο διάκοσμο από μαρμάρινα γλυπτά ,ψηφιδωτά εντοίχια και δαπέδων πλακόστρωτοι δρόμοι, υδραγωγεία και πλήθος έργων τέχνης που χρονολογούνται από τον 3ο μέχρι τον 6ο μ.Χ. Κατά τις αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν
Το 1941-1953 από το Γ.Σωτηρίου –καθηγητή Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών και 1959-1992 υπό τη διεύθυνση του Διευθυντού του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών Παύλου Λαζαρίδη ανακαλύφθηκαν πολλά και σημαντικά μνημεία που ανήκουν κυρίως στους ύστερους αιώνες της ρωμαιοκρατίας και στην παλαιοχριστιανική εποχή έως τον 7ο αιώνα μ.Χ οπότε τοποθετείται και το τέλος της πόλης.
Τα σημαντικότερα μνημεία που έχουν ανακαλυφθεί είναι :
- Βασιλική του Αγίου Δημητρίου του Β΄ μισού του 5ου αιώνα μΧ η ονομασία της οποίας προήλθε από ψηφιδωτή επιγραφή στο δάπεδο του βαπτιστηρίου
- Βασιλική Επισκόπου Ελπιδίου του τέλους του 5ου αιώνα μ.Χ. με αρχές του 6ου αιώνα μ.Χ.
- Βασιλική Μαρτυρίου του 431 μ.Χ
- Κοιμητηριακή Βασιλική του 5ου – 6ου αιώνα μ.Χ.
- Βασιλική Ε’ του 5ου αι μ.Χ.
- Βασιλική Θ΄ του 5 ου αι μ.Χ.
- Τρίκλιτος ιδιόκτητος ναΐσκος του 3ου – 4ου αι μ.Χ.
- Βασιλική στη ΒΑ καμπή του τείχους του 5ου-6ου αι μ.Χ
- Το Συγκρότημα των βασιλικών του Αρχιερέως Πέτρου : Πρόκειται για τρεις επάλληλες βασιλικές ,η πρώτη χρονολογείται στα μέσα ή στο δεύτερο μισό του 5ου αι μ.Χ. και η Τρίτη στη εποχή του Ιουστινιανού του Α’ (532 μ.Χ.) . Επίσης αποκαλύφθηκαν αρκετά δημόσια και ιδιωτικά κτήρια , υπόκαυστα λουτρά και νεκροταφεία . Ο αριθμός των μέχρι αποκαλυφθείσων Βασιλικών ανέρχεται σε δέκα πράγμα το οποίο σημαίνει ότι οι Φθιώτιδες ή χριστιανικές Θήβες ήταν ένα πολύ σημαντικό παλαιοχριστιανικό κέντρο .Οι βασιλικές περιβάλλονται από προκτίσματα σημαντική θέση στα οποία έχουν τα βαπτιστήρια .Ιδιαίτερη εντύπωση προξενούν τα εκτεταμένα ψηφιδωτά δάπεδα με τον πολύχρωμο και πλούσιο σε χρώματα και θέματά διάκοσμο τους , η έκταση των οποίων ξεπερνά τα 1500 τ.μ.
Πέρα από το μεγάλο αριθμό αρχαιολογικών ευρημάτων η Νέα Αγχίαλος είναι σημαντικός πόλος έλξης σημαντικού αριθμού τουριστών. Η Νέα Αγχίαλος έχει να επιδείξει μοναδική φύση με πολλούς κολπίσκους , καθαρή θάλασσα και χωριά με αξιόλογη παραδοσιακή ομορφιά. Συνδυάζει βουνό και θάλασσα ,γαλήνη και έντονη νυχτερινή διασκέδαση , αρχαία ιστορία και σύγχρονη ζωή. Η τουριστική οργάνωση της Νέας Αγχίαλος βρίσκεται σε υψηλό σημείο , με πολυτελή και μεσαία τάξηξενοδοχεία και διασκέδαση.
